Hiện tượng nhiều nông dân tự mày mò, nghiên cứu và ứng dụng thành công những máy móc cơ khí cỡ nhỏ, nâng cao hiệu quả sản xuất trên đồng ruộng… từng làm nhiều nhà khoa học… giật mình! Thực ra, đó chỉ là những đốm sáng nhỏ nhoi ở từng vùng quê, thôn, xã, cơ bản chỉ để giải quyết những khó khăn nội vùng. Làm gì để phát triển cơ khí hóa nông nghiệp, nông thôn trên diện rộng, trong nhiều lĩnh vực sản xuất... Câu hỏi vẫn đang được các cơ quan nghiên cứu trả lời một cách… chậm chạp!

Ảnh minh họa

Số liệu của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho thấy, cơ khí hóa nông nghiệp, nông thôn hiện mới chỉ tập trung ở khâu làm đất, tuốt đập và xay xát lúa, gạo. Đến nay, mức độ bình quân cơ khí hóa cao nhất là xay xát lúa gạo (khoảng 90%), bơm nước tưới lúa (khoảng 84%). Tiếp đến là máy làm đất trồng lúa và hoa màu (72%); máy làm đất cho các cây trồng cạn khác như lạc, đậu, mía khoảng 23%; vận chuyển nông nghiệp, nông thôn đạt 66%; phun thuốc trừ sâu bằng máy khoảng… 6%. Lãnh đạo Cục Chế biến, Thương mại nông, lâm, thủy sản và Nghề muối thẳng thắn khẳng định, những năm qua, việc thực hiện cơ khí hóa nông nghiệp của nước ta rất thấp và chậm, trang bị động lực bình quân chỉ đạt 0,57 mã lực/ha đất canh tác, trong đó máy tự chế không qua đăng kiểm chiếm tới 10%. Điều này khiến chi phí sản xuất nông nghiệp bị đẩy lên cao, năng suất lao động thấp, chất lượng sản phẩm không ổn định, độ bền kém, trang thiết bị, công nghệ phần lớn lạc hậu, thô sơ...

Mặc dù hiện nay trong nước có khoảng 1.300 doanh nghiệp, cơ sở chuyên sản xuất, kinh doanh các loại máy kéo, máy nông nghiệp và thiết bị cơ khí phục vụ nông nghiệp; 1.218 cơ sở chuyên sửa chữa, bảo dưỡng bảo hành máy móc, thiết bị cơ khí, nhưng vẫn chưa đáp ứng nhu cầu. Tỷ lệ sử dụng máy móc trên đồng ruộng chưa nhiều, làm cản trở quá trình phát triển ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao sản lượng, năng suất. Có nguyên nhân như ruộng đất manh mún, người nông dân thiếu vốn đầu tư, máy nhập khẩu nhiều… nhưng điều quan trọng là các nhà khoa học chưa mặn mà trong việc sáng chế máy móc mới phục vụ sản xuất. Những bất cập này cần có giải pháp tổng thể, liên quan đến cơ chế, chính sách, sự chủ động, nỗ lực của nhiều cơ quan chức năng.