 |
Các DN chủ yếu tập trung vào điện tử tiêu dùng
Ảnh: Hoài Nam |
Vào thời điểm Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại thế giới (WTO), Hiệp hội Doanh nghiệp (DN) điện tử Việt Nam (VEIA) cho biết, có khoảng 1/3 số DN trong Hiệp hội đứng trước nguy cơ phá sản. Tại thời điểm hiện nay, sau gần 2 năm Việt Nam trở thành thành viên chính thức của WTO, mặc dù chưa có DN điện tử nào của Việt Nam tuyên bố phá sản, nhưng theo ông Trần Quang Hùng, Tổng thư ký VEIA, ngành công nghiệp điện tử của Việt Nam đang ở đáy của vòng cung phát triển, tức là mới dừng ở giai đoạn lắp ráp.
Còn theo khảo sát 25 DN trong lĩnh vực sản xuất viễn thông, điện tử mới đây của Bộ Thông tin và Truyền thông, đa số DN sản xuất thiết bị viễn thông và điện tử có vốn đầu tư trong nước đang hoạt động cầm chừng, trong khi các DN có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) có xu hướng nhập khẩu, thay vì sản xuất ở Việt Nam.
Ông Hùng cho biết, trước thời điểm Việt Nam gia nhập WTO, DN điện tử được nhận khá nhiều ưu đãi, như ưu đãi thuế nhập khẩu, thuế thu nhập DN, ưu đãi sản phẩm công nghiệp trọng điểm, vay ưu đãi, trợ cấp xuất khẩu, ưu đãi tiền thuê đất... Những chính sách ưu đãi này đã tạo đà phát triển cho ngành công nghiệp điện tử Việt Nam, với trên 100 DN.
Tuy nhiên, mặt trái của chính sách ưu đãi là các DN chỉ tập trung vào các sản phẩm, dự án được hưởng ưu đãi, không coi trọng khâu nghiên cứu và phát triển. Vì vậy, theo ông Hùng, hầu như không có công nghệ cao hoặc chuyển giao công nghệ, nên phía Việt Nam chỉ thu được một số kinh nghiệm về tổ chức sản xuất và quản lý chất lượng.
Hơn nữa, các DN chỉ tập trung vào điện tử tiêu dùng, dẫn tới mất cân đối về cơ cấu sản phẩm. Do vậy, ông Hùng cho biết, tính đến thời điểm này, số DN điện tử, công nghệ thông tin Việt Nam có khả năng cạnh tranh chỉ có thể đếm được trên đầu ngón tay. Đóng góp của các DN điện tử Việt Nam vào kim ngạch xuất khẩu chỉ chiếm 2 - 5%.
Sau thời điểm gia nhập WTO, các ưu đãi nêu trên đều bị bãi bỏ theo các cam kết gia nhập WTO, nên các DN trong nước bị ảnh hưởng rất nhiều, còn các DN FDI hoặc ngừng sản xuất để chuyển sang nhập khẩu, phân phối hoặc là giảm sản lượng. Theo ông Hùng, các DN điện tử, công nghệ thông tin Việt Nam cần phải gắng sức hơn nữa trong những năm tới, khi những cam kết WTO được nới rộng hơn.
“DN điện tử Việt Nam nên chuyển đổi cơ cấu sản phẩm từ sản phẩm tiêu dùng sang sản phẩm chuyên dụng và không thể chờ đợi vào trợ cấp của Chính phủ nữa. Cách tốt nhất là đầu tư cho nghiên cứu các sản phẩm mới và cơ chế để thương mại hoá các kết quả nghiên cứu”, ông Hùng nhấn mạnh.
Nguồn: Báo Đầu tư